تفاوت پیش دریافت و پیش پرداخت در حسابداری + معرفی ماهیت + نحوه ثبت

پیش پرداخت و پیش دریافت: دو حرف که یه کسب وکار رو می تونه بچرخونه یا فریب بده!  

رفقا، اگه توی حسابداری کار می کنی یا داری سعی می کنی یه کسب وکار بسازی، حتماً با این دو عبارت روبرو شدی: پیش پرداخت و پیش دریافت. اینا دو تا مورد که اگه درست نگیری، می تونه یه حساب کتابی اشتباه بسازی و نهایتاً یه تصویر اشتباه از سلامت مالی شرکت بده. خب بیاید با هم ببینیم اینا چیه و چطوری باید حسابشون کنیم.

پیش پرداخت چیه؟

پیش پرداخت یعنی وقتی شما به جای اینکه بعداً بخواید یه چیزی بخری، اولش پولش رو می دی. مثل اینکه بخوای یه سال اجاره ساختمان بپردازی و از اول سال بخوای همه رو یه دفعه بدهی. یا مثلاً یه اشتراک ماهیانه داری و می خوای یه سال از قبل بپردازی. اینا مثال های خوبی از پیش پرداخت هستن.

در حسابداری، وقتی شما این پول رو می دید، یه دارایی جاری به نام «پیش پرداخت» ایجاد می شه. چون شما یه چیزی داری که باید بعداً به شما تحویل بدهن. مثلاً اجاره سالانه که یه سال می خواد بره، این پول یه دارایی محسوب می شه تا اون یک سال ازش استفاده بشه. بعداً هر ماه یه قسمت از این مبلغ رو به عنوان هزینه می کنی و داراییش کم می شه.

نکته مهم: این مبلغ همیشه توی سمت بدهکار ترازنامه قرار می گیره. چون شما یه دارایی داری که بعداً تحویل می گیری.

پیش دریافت چیه؟

یه مشتری به شما می گه: «من می خوام یه چیزی بخرم، ولی می خوام اول پولش رو بدم و بعداً بخوای بده.» مثلاً یه کسب وکار داری که یه سفارش بزرگ می گیری و مشتری می گه: «پول رو از قبل می دم، بعداً چیز رو بفرست.» اینجا شما پول رو دریافت کردی، ولی کالا یا خدمت رو هنوز ندادی. این حالت رو «پیش دریافت» می نامن.

در این حالت، شما یه بدهی به مشتری داری. چون باید بعداً کالا یا خدمت رو بدهی. پس این مبلغ توی سمت بستانکار ترازنامه قرار می گیره. چون شما یه چیزی داری که باید بدهی.

چرا این دو تا مهمن؟ چون می تونن حساب ها رو فریب بدن!

اگه این دو مورد رو اشتباه ثبت کنی، می تونی اشتباهی بزرگ بکنی. مثلاً اگه یه پیش پرداخت رو به جای دارایی، به عنوان هزینه ثبت کنی، حساب هات فریب می خوره و می گه شما یه هزینه بزرگ داشتی، در حالی که واقعاً یه دارایی داری. یا اگه یه پیش دریافت رو به جای بدهی، به عنوان درآمد ثبت کنی، حساب ها می گن شما درآمد بیشتری داری، در حالی که واقعاً یه چیزی داری که باید بدهی.

یه نکته طلایی از تکس فارس:اگه شما یه کسب وکار دارید، حتماً این دو مورد رو در حساب داری خودت جداگانه نگه دار. یه دارایی (پیش پرداخت) و یه بدهی (پیش دریافت). اینطوری می تونی واقعیت مالی کسب وکارت رو درست ببینی و تصمیم گیری هات هم اشتباه نشه.

انواع پیش پرداخت

می دونی گاهی اوقات می خوای یه چیزی بخری، ولی نمی تونی الان پولش رو بده، ولی می خوای از قبل برات رزرو کنی؟ مثلاً می خوای یه تلفن جدید بخری، ولی قراره یک ماه دیگه تحویل بگیری، اما می خوای الان پولش رو بده. اینجا می تونی بگی: “من یه پیش پرداخت می کنم.” این کار یعنی اول پول رو می ده، بعد کالا یا خدمات رو دریافت می کنی.

در دنیای کسب و کار هم همینطوره. شرکت ها هم می خوان چیزی بخرن، ولی اون چیزها یکی دو ماه دیگه تحویل می شن. پس اون ها اول پول می دن، بعد کالا می گیرن. این کار رو “پیش پرداخت” می نامن.
حالا بیا ببینیم این پیش پرداخت چه نوع هایی داره.

۱. پیش پرداخت خرید کالا 

این یه نوع پیش پرداخته که وقتی شرکت می خواد یه کالا یا مواد اولیه بخره، اول پولش رو می ده، ولی کالا رو بعداً دریافت می کنه. مثلاً یه کارخانه می خواد کاغذ تولید کنه، ولی برای این کار نیاز به کاغذ خام داره.

پس می ره سراغ یه فروشنده و می گه: “من اول پول رو می دم، بعد کالا رو برام می فرستی.” این کار انجام می شه، اما کالا یک یا دو ماه بعد تحویل داده می شه.

این پول که اول داده شده، توی حساب شرکت به عنوان “پیش پرداخت خرید کالا” ثبت می شه. تا وقتی کالا وارد شد، این مبلغ از این حساب حذف می شه و به عنوان خرید وارد دفترچه های مالی می شه.

این نوع پیش پرداخت خیلی رایجه، مخصوصاً تو شرکت های تولیدی. چون می خوان کالاها رو از قبل بخرن تا وقتی که تولید بشه، مواد اولیه داشته باشن.

۲. پیش پرداخت دارایی جاری

حالا این نوع دیگه متفاوته. اینجا پیش پرداخت مربوط به چیزهاییه که در کوتاه مدت مصرف می شن یا تبدیل به پول می شن. مثلاً:

– مواد مصرفی (مثل چربی، چای، کافی، و غیره)- قطعات یدکی (مثلاً برای تعمیر ماشین ها)- یا حتی سهام

این چیزها معمولاً در کوتاه مدت مصرف می شن، یا تبدیل به نقد می شن. مثلاً یه شرکت می خواد یه قطعه یدکی بخره، ولی نمی خواد از امروز پولش رو بده، بلکه می گه: “من اول پول رو می دم، بعد قطعه رو می گیرم.” این کار هم یه نوع پیش پرداخته، ولی مربوط به دارایی جاریه.

این حساب خیلی مهمه، چون تأثیر مستقیمی روی نقدینگی شرکت داره. یعنی اگه یه شرکت زیاد پیش پرداخت دارایی جاری کرده باشه، ممکنه در آینده پول کمی داشته باشه، چون پولش در این چیزها گیر کرده. پس تحلیلگران مالی وقتی می خوان ببینن یه شرکت چقدر نقدینگی داره، حتماً به این حساب ها توجه می کنن.

۳. پیش پرداخت دارایی ثابت یا سرمایه

این نوع پیش پرداخت وقتی اتفاق می افته که شرکت می خواد یه چیزی بخره که دوام داره و طولانی مدت استفاده بشه. مثلاً:

– ماشین آلات تولیدی- دستگاه های بسته بندی- ساختمان یا املاک- ماشین ها و وسایل نقلیه

مثلاً یه شرکت تولیدی می خواد یه دستگاه جدید بخره تا بتوانه کالاهاش رو سریع تر تولید کنه. ولی این دستگاه یک ماه دیگه تحویل می ده. پس اول پولش رو می ده، بعد دستگاه رو می گیره. این پول که اول داده شده، توی حساب شرکت به عنوان “پیش پرداخت دارایی ثابت” ثبت می شه. وقتی دستگاه تحویل داده شد، این مبلغ از حساب پیش پرداخت حذف می شه و به عنوان دارایی ثابت در دفترچه های مالی شرکت ثبت می شه.

این نوع پیش پرداخت معمولاً مربوط به چیزهاییه که طولانی مدت استفاده می شن، و ممکنه چند سال هم بتوانند به کار بیان. پس این چیزها مثل سرمایه ای هستند که شرکت برای آینده سرمایه گذاری می کنه.

۴. پیش پرداخت هزینه

این نوع دیگه مربوط به چیزهاییه که در آینده می خوان هزینه بشه. مثلاً:

– اجاره ساختمان برای چند ماه آینده- حق بیمه سالانه- اشتراک سرویس های اینترنتی یا نرم افزاری (مثل اشتراک ادوبی یا مایکروسافت)

مثلاً یه شرکت می خواد از یه سرویس ابری استفاده کنه، و می گه: “من یه سال پول می دم، بعد از این سال از سرویس استفاده می کنم.” این کار یعنی اول پولش رو می ده، ولی هزینه این سرویس فقط در طول سال انجام می شه.

این مبلغ اول توی حساب “پیش پرداخت هزینه” ثبت می شه. بعد، با گذشت زمان، هر ماه یا هر فاصله ای که سرویس داده شده، مبلغی از این حساب حذف می شه و به عنوان هزینه در دفترچه های مالی شرکت اضافه می شه. این کار اینو می کنه که هزینه ها در دوره های مالی درست شناسایی بشه.

مثلاً اگه یه شرکت ۱۲ ماه اشتراک بده، اول ۱۲ ماهه رو پول می ده، ولی هر ماه ۱ ماهش رو به عنوان هزینه در نظر می گیره. اینطوری دفترچه های مالی درست می شه، و شرکت نمی تونه از یه ماهی که هزینه نداشته، هزینه بیشتری داشته باشه.

۵. پیش پرداخت مالیات

این نوع دیگه مربوط به مالیاته. بعضی وقتا شرکت ها باید مالیات رو زودتر از موعد مقرر بپردازند. مثلاً:

– مالیات بر ارزش افزوده (مالیات مصرف)- مالیات سود- یا مالیات بر درآمد

مثلاً یه شرکت می خواد از یه معافیت مالیاتی استفاده کنه، ولی برای این کار باید اول مبلغی رو پرداخت کنه. یا اینکه می خواد از یه مشوق مالیاتی استفاده کنه، پس می گه: “من اول مبلغی رو می دم، بعد اگه قراره بدهی مالیاتی داشته باشم، اون پول رو ازش کم می کنم.”

این مبلغ که اول داده شده، توی حساب “پیش پرداخت مالیات” ثبت می شه. وقتی بدهی مالیاتی قطعی شد، این مبلغ از بدهی کم می شه.

پیش دریافت چیه؟

پیش دریافت اون مقدار پولیه که یه شرکت یا کسب وکار از مشتری می گیره، قبل از اینکه کالا یا خدمت رو بده. مثلاً تو یه شرکت نرم افزاری، اگه مشتری یه سال پیش از شما یه قرارداد بخره و یه مبلغ پول رو بده، این پول یه “پیش دریافت” حساب می شه. چون شما هنوز کاری انجام نداده اید، اما می دونید که باید در آینده کار رو انجام بدید.

مهم ترین نکته:این پول نیست که شما درآمد دارید. چون هنوز کاری انجام نداده اید. این یه بدهی به مشتری هست. شما بهش قول داده اید که کالا یا خدمت رو بدهید. پس این پول باید در حسابداری به عنوان یه بدهی جاری ثبت بشه. یعنی شما می گید: “من یه مقدار پول گرفتم، ولی هنوز باید کارم رو انجام بدم.”

چطور حسابداری می شه؟ ماهیت پیش دریافت

وقتی پول رو دریافت می کنید، در حساب بستانکار ثبت می شه. – وقتی کالا یا خدمت رو ارائه می دید، این بدهی کم می شه و درآمد به حساب می ره. – این کار یعنی پیش دریافت از بستانکار کم می شه و درآمد از بدهکار اضافه می شه.

مثال ساده:

فرض کن یه شرکت که سالانه قرارداد سرویس فنی داره. مشتری در ابتدای سال ۱۰ میلیون تومان پیش دریافت می ده. – این ۱۰ میلیون در حساب “پیش دریافت” (بدهی جاری) ثبت می شه. – بعد، هر ماه که خدمات ارائه می شه، یه قسمت از این پول به درآمد تبدیل می شه. – اینطوری، تدریجاً پیش دریافت کم می شه و شرکت درآمد داره.

نکته مهم:

اگر این پول رو نگیرید، نمی تونید بگید “من درآمد دارم”. چون کاری انجام نداده اید. اما اگر پول رو گرفتید و کار رو انجام دادید، اون موقع می تونید بگید “این درآمد منه”.

انواع پیش دریافت

۱. پیش دریافت اعتبار اسنادی (L/C)

این یه نوع پیش دریافته که معمولاً توی معاملات بین المللی دیده می شه. وقتی یه خریدار می خواد از یه فروشنده خارجی چیزی بخره، ممکنه از روش “اعتبار اسنادی” استفاده کنه. این یعنی بانک خریدار یه مقدار پول رو ازش می گیره و نگه می داره تا زمانی که فروشنده کالا رو بفرسته و اسنادش رو بده.

– چطور کار می کنه؟ خریدار از بانکش می گه: “این مبلغ رو نگه دار، تا وقتی که فروشنده کالا رو بفرسته و اسنادش رو ارسال کنه، پول رو بهش نده.” – وقتی کالا رسید و اسناد تأیید شد، بانک پول رو می ده. – تا اون موقع، این پول توی حساب شرکت به عنوان “پیش دریافت اعتبار اسنادی” ثبت می شه و یه بدهی جاری حساب می شه.

مثلاً:یه شرکت ایرانی می خواد از چین یه ماشین بخره. برای اینکه اعتماد داشته باشه، از بانکش می گه: “یه مبلغ ۵۰۰ میلیون تومان رو نگه دار، تا وقتی که کالا رسید و اسنادش رو بده، پول رو بده.” این ۵۰۰ میلیون تومان یه پیش دریافت اعتبار اسنادی هست.

۲. پیش دریافت اجرای پیمان

این یه نوع پیش دریافتیه که توی پروژه های ساختمانی یا ساخت و ساز دیده می شه. وقتی یه شرکت ساختمانی می خواد یه پروژه رو انجام بده، کارفرما (مثلاً شهرداری یا یه شرکت مسکن) می گه: “یه مقدار پول بهت بدم، تا بتوانی کار رو شروع کنی.”

– چرا می ده؟ چون کارفرما می خواد مطمئن بشه شرکت ساختمانی واقعاً کار رو شروع کنه. مثلاً برای خرید مصالح، تجهیزات یا استخدام کارگران.
– چطور حساب می شه؟

وقتی پول رو می گیره، شرکت ساختمانی یه بدهی جاری داره. یعنی: “من پول گرفتم، ولی هنوز کاری انجام ندادم.” وقتی کار شروع شد و کاری انجام شد، این پول به تدریج از حساب “پیش دریافت” خارج می شه و به “درآمد” تبدیل می شه.

مثلاً:کارفرما یه پروژه ساختمانی به شرکت ساختمانی می ده و ۱۰۰ میلیون تومان پیش دریافت می ده. – این ۱۰۰ میلیون توی حساب “پیش دریافت پیمان” ثبت می شه. – بعد، هر ماه که کاری انجام شد، یه قسمت از این پول به درآمد تبدیل می شه. – وقتی پروژه تموم شد، همه چیز تسویه می شه.

پیش دریافت درآمد چیه؟

پیش دریافت درآمد وقتی اتفاق می افته که یه شرکت از مشتری پول می گیره، قبل از اینکه کاری انجام بده. مثلاً یه شرکت آموزشی می گه: “یه سال پول رو ازت می گیرم، تا بتوانی از دوره های ما استفاده کنی.” یا یه شرکت ساختمانی می گه: “یه مقدار پول بده، تا بتوانیم کار رو شروع کنیم.”

این یعنی شما پول گرفتید، ولی هنوز کاری انجام ندادید. پس اون پول یه بدهی به مشتری هست. شما بهش قول داده اید که کار رو انجام بدید. پس توی حسابداری، این پول رو به عنوان بدهی جاری ثبت می کنن. یعنی شما یه مقدار پول گرفتید، ولی هنوز درآمد ندارید.

پیش دریافت درآمد چه موقع دیده می شه؟

این حالت معمولاً توی کسب وکارهایی دیده می شه که خدمات بلندمدت دارن، مثلاً:

– دوره های آموزشی سالانه – قراردادهای نگهداری تجهیزات- بیمه نامه ها- خدمات مشاوره ای- قراردادهای حقوقی یا حسابداری

مثلاً: یه شرکت حسابداری می گه: “یه سال پول بده، تا بتوانی از خدمات من استفاده کنی.” این ۱۰ میلیون تومان یه “پیش دریافت درآمد” هست. تا زمانی که خدمات ارائه نشده، این پول یه بدهی جاریه.

چطور پیش پرداخت ثبت می شه؟

حالا بیایم ببینیم اینا توی حسابداری چطور ثبت می شن.

۱. ثبت پیش پرداخت در حسابداری

وقتی شما یه مبلغ رو از شرکت دیگه می گیرید (مثلاً یه مبلغ پیش پرداخت)، این کار چطور ثبت می شه؟

– یعنی شما یه مقدار پول گرفتید، پس حساب “موجودی نقد” یا “بانک” رو بستانکار می کنی.- و چون این پول یه بدهی جاری هست (شما باید کالا یا خدمت بدهید)، حساب “پیش پرداخت” رو بدهکار می کنی.

۲. ثبت پیش دریافت در حسابداری وقتی شما یه مبلغ رو از مشتری می گیرید (مثلاً یه سال پول آموزشی)، چطور ثبت می شه؟

– یعنی شما پول گرفتید، پس “موجودی نقد” رو بدهکار می کنی.- و چون این پول یه بدهی جاری هست (شما باید خدمات ارائه بدید)، “پیش دریافت” رو بستانکار می کنی.

نکته مهم:
– پیش دریافت = شما از مشتری پول می گیرید، ولی کاری انجام ندادید. – پیش پرداخت = شما از دیگه ای پول می گیرید، ولی کالا یا خدمت بدهید.

 

هر دو یه چیز مشترک دارن: – پول گرفته شده، – ولی کار انجام نشده، – پس اون پول یه بدهی جاری هست. – وقتی کار تموم بشه، بدهی کم می شه و درآمد می شه.

اصلاح حساب پیش دریافت و پیش پرداخت چیه؟

در پایان هر سال مالی، باید چک کنیم که چه چیزایی در حساب ها درست هستن.

چون گاهی یه مقدار پول که قبلاً به عنوان “پیش دریافت” یا “پیش پرداخت” ثبت شده، دیگه نیازی نداره و باید از حسابشون خارج بشه.

چرا؟ چون اگه یه مبلغی رو از مشتری گرفتید و کاری انجام دادید، اون پول دیگه یه بدهی نیست، بلکه درآمد شده. یا اگه یه مبلغی رو پیش پرداخت کردید و کالا یا خدمت دریافت کردید، اون پول دیگه یه دارایی نیست، بلکه هزینه شده.

پس اینا رو باید اصلاح کنیم تا حساب ها درست بشه و گزارشات مالی هم دقیق باشه.

۱. اصلاح پیش پرداخت (چطور انجام می شه؟)

پیش پرداخت وقتی ایجاد می شه که شما از یه شرکت یه مقدار پول می گیرید، قبل از اینکه کالا یا خدمت بده.

مثلاً: شما یه سال پول از یه شرکت می گیرید تا بتوانید از خدماتش استفاده کنید.

اما وقتی سال تموم می شه و شما کاری انجام دادید، باید ببینید که چقدر از اون پول دیگه نیاز نداره. مثلاً اگه شما ۱۰۰ میلیون تومان پیش پرداخت گرفتید، ولی فقط ۷۰ میلیون تومان کار انجام دادید، ۳۰ میلیون تومان دیگه نیازی نداره.

چطور اصلاح می شه؟- ۳۰ میلیون تومان رو از حساب “پیش پرداخت” کم می کنیم. – و به حساب “هزینه” اضافه می کنیم. – چون این پول دیگه یه دارایی نیست، بلکه هزینه شده.
ثبت حسابداری:

 

– یعنی هزینه رو بدهکار می کنیم (چون داریم ازش استفاده کردیم)، – و پیش پرداخت رو بستانکار می کنیم (چون دیگه نیازی نداریم).
۲. اصلاح پیش دریافت (چطور انجام می شه؟)

پیش دریافت وقتی ایجاد می شه که شما از مشتری پول می گیرید، قبل از اینکه کالا یا خدمت بده.

مثلاً: یه شرکت آموزشی یه سال پول می گیره تا بتواند دوره های آموزشی ارائه بده.

اما وقتی سال تموم می شه و شما کاری انجام دادید، باید ببینید که چقدر از اون پول دیگه نیازی نداره. مثلاً اگه شما ۱۰۰ میلیون تومان پیش دریافت گرفتید، ولی فقط ۷۰ میلیون تومان کار انجام دادید، ۳۰ میلیون تومان دیگه نیازی نداره.

چطور اصلاح می شه؟- ۳۰ میلیون تومان رو از حساب “پیش دریافت” کم می کنیم. – و به حساب “درآمد” اضافه می کنیم. – چون این پول دیگه یه بدهی نیست، بلکه درآمد شده.
ثبت حسابداری:

– یعنی پیش دریافت رو بدهکار می کنیم (چون دیگه نیازی نداریم)، – و درآمد رو بستانکار می کنیم (چون این پول دیگه درآمد شده).

نکته مهم:

– پیش پرداخت = شما از دیگه ای پول گرفتید، ولی کالا یا خدمت بدهید. – پیش دریافت = شما از مشتری پول گرفتید، ولی کالا یا خدمت بدهید.
هر دو یه چیز مشترک دارن: – پول گرفته شده، – ولی کار انجام نشده، – پس اون پول یه بدهی یا دارایی هست. – وقتی کار تموم بشه، بدهی یا دارایی کم می شه و درآمد یا هزینه می شه.

استهلاک پیش دریافت چیه؟

استهلاک پیش دریافت یعنی چطور می تونیم یه مبلغی که قبلاً از مشتری گرفتیم، رو به تدریج به درآمد تبدیل کنیم. مثلاً: یه شرکت آموزشی یه سال پول از شما می گیره تا بتوانید از دوره هایش استفاده کنید. این ۱۰۰ میلیون تومان یه “پیش دریافت” هست. چون هنوز کاری انجام ندادید. اما وقتی سال تموم می شه و شما یه ماه کار انجام دادید، باید بگید: “این ۱۰۰ میلیون تومان یه درآمد شده.” ولی چون کار تموم نشده، نمی تونیم همه رو یکجا بگیم. پس باید اون رو به تدریج به درآمد تبدیل کنیم.

چطور این کار انجام می شه؟

این کار رو می تونیم با چند مرحله ساده انجام بدیم:

۱. شناسایی درآمدهای پیش دریافت

اول باید ببینیم چه مقدار پول گرفتیم.
مثلاً: ۱۰۰ میلیون تومان از مشتری گرفتیم، ولی هنوز کاری انجام ندادیم.
این ۱۰۰ میلیون تومان یه “پیش دریافت” هست.

۲. تخصیص به دوره های مالی

حالا باید ببینیم چقدر از این پول مربوط به هر ماه یا هر دوره مالی هست.
مثلاً: اگه یه سال پول گرفتید، هر ماه ۸.۳ میلیون تومان از اون پول به درآمد تبدیل می شه.
چون ۱۰۰ میلیون تقسیم بر ۱۲ ماه = ۸.۳ میلیون تومان در ماه.

۳. ثبت سند حسابداری
وقتی می خوایم یه مقدار از پیش دریافت رو به درآمد تبدیل کنیم، باید حساب ها رو درست ثبت کنیم.
این کار یعنی:

– یعنی پیش دریافت رو بدهکار می کنیم (چون دیگه نیازی نداریم)،
– و درآمد رو بستانکار می کنیم (چون این پول دیگه درآمد شده).

مثال ساده:

یه شرکت آموزشی یه سال پول ۱۰۰ میلیون تومان از یه مشتری می گیره.
– این ۱۰۰ میلیون تومان یه “پیش دریافت” هست.
– هر ماه ۸.۳ میلیون تومان از اون پول به درآمد تبدیل می شه.
– پس هر ماه یه سند حسابداری می زنیم:
– پیش دریافت رو بدهکار می کنیم (۸.۳ میلیون تومان)،
– و درآمد رو بستانکار می کنیم (۸.۳ میلیون تومان).

تفاوت پیش پرداخت و پیش دریافت چیه؟

– پیش دریافت: شما از مشتری پول می گیرید، ولی کاری انجام ندادید.

– پیش پرداخت: شما از دیگری پول می گیرید، ولی کالا یا خدمت بدهید.

مثال ساده:

– پیش دریافت: یه شرکت آموزشی یه سال پول ۱۰۰ میلیون تومان از شما می گیره. – شما پول گرفتید، ولی هنوز کاری انجام ندادید. – این ۱۰۰ میلیون تومان یه بدهی هست. – توی حسابداری، این پول رو به عنوان پیش دریافت ثبت می کنن.

– پیش پرداخت: یه شرکت ساختمانی می گه: “یه مقدار پول بده، تا بتوانیم کار رو شروع کنیم.” – شما پول گرفتید، ولی هنوز کاری انجام ندادید. – این پول یه دارایی هست. – توی حسابداری، این پول رو به عنوان پیش پرداخت ثبت می کنن.

چرا این تفاوت مهم هست؟

چون اگه نکنید، گزارشات مالی شما درست نمی شه.

مثلاً اگه یه مبلغی رو هنوز به عنوان “پیش دریافت” نگه دارید، می گید: “من یه بدهی دارم”، در حالی که اون بدهی دیگه نیست.

یا اگه یه مبلغی رو هنوز به عنوان “پیش پرداخت” نگه دارید، می گید: “من یه دارایی دارم”، در حالی که اون دارایی دیگه نیست.

تفاوت پیش دریافت و پیش پرداخت با مساعده و علی الحساب

پیش دریافت: شما از مشتری پول می گیرید، ولی کاری انجام ندادید.

– پیش پرداخت: شما از دیگه ای پول می گیرید، ولی کالا یا خدمت بدهید.

– علی الحساب: شما به دیگه ای پول می دید، ولی کار هنوز تموم نشده.

– مساعده: شما به کارمند یا پرسنل پول می دید، ولی این پول یه وام کوتاه مدت هست.

مثال ساده:

– پیش دریافت: یه شرکت آموزشی یه سال پول ۱۰۰ میلیون تومان از شما می گیره.

– شما پول گرفتید، ولی هنوز کاری انجام ندادید. – این ۱۰۰ میلیون تومان یه بدهی هست. – توی حسابداری، این پول رو به عنوان پیش دریافت ثبت می کنن.

– پیش پرداخت: یه شرکت ساختمانی می گه: “یه مقدار پول بده، تا بتوانیم کار رو شروع کنیم.” – شما پول گرفتید، ولی هنوز کاری انجام ندادید. – این پول یه دارایی هست. – توی حسابداری، این پول رو به عنوان پیش پرداخت ثبت می کنن.

– علی الحساب: یه شرکت ساختمانی می گه: “کار شروع شد، ولی هنوز تموم نشده. یه مقدار پول بده، تا بتوانیم ادامه بدیم.” – شما پول دادید، ولی کار هنوز تموم نشده. – این پول یه دارایی هست. – توی حسابداری، این پول رو به عنوان علی الحساب ثبت می کنن.

– مساعده: یه کارمند می گه: “یه مقدار پول بده، تا بتوانم خودمو نگه دارم.” – شما پول دادید، ولی این پول یه وام کوتاه مدت هست. – توی حسابداری، این پول رو به عنوان حساب دریافتنی ثبت می کنن.

سوالات متداول

۱. پیش دریافت چیست و چه زمانی ایجاد می شود؟

پیش دریافت به معنای دریافت مبلغی از مشتری قبل از انجام کار یا تحویل کالا است. این مبلغ در حساب های درآمد ناموجود (یا «درآمد دریافت شده از پیش») ثبت می شود و تا زمان تحویل کالا یا انجام خدمات، به عنوان بدهی شرکت در نظر گرفته می شود. تفاوت پیش دریافت و پیش پرداخت در حسابداری

۲. پیش پرداخت چیست و چه تفاوتی با پیش دریافت دارد؟

پیش پرداخت به معنای پرداخت مبلغی توسط شرکت به فروشنده یا تأمین کننده قبل از ارائه کالا یا خدمات است. این مبلغ در حساب دارایی ناموجود (مانند «دستمزد پرداخت شده از پیش» یا «کالای دریافت شده از پیش») ثبت می شود و تا زمان دریافت کالا یا انجام خدمات، به عنوان دارایی شرکت در نظر گرفته می شود. تفاوت اصلی: پیش دریافت درآمدی است (دریافت از مشتری)، در حالی که پیش پرداخت هزینه ای است (پرداخت به فروشنده). تفاوت پیش دریافت و پیش پرداخت در حسابداری

۳. چرا پیش دریافت در حسابداری به عنوان بدهی در نظر گرفته می شود؟

چون شرکت مسئولیت انجام کار یا تحویل کالا را دارد و تا زمان انجام آن، مبلغ دریافت شده به عنوان بدهی شرکت در نظر گرفته می شود. این امر با اصل تخصیص درآمد (Revenue Recognition Principle) مطابقت دارد. تفاوت پیش دریافت و پیش پرداخت در حسابداری

۴. چگونه پیش دریافت در ترازنامه ثبت می شود؟

پیش دریافت در بخش بدهی های جاری یا بدهی های ناموجود ترازنامه ثبت می شود، زیرا شرکت مسئولیت انجام عملیات را دارد و باید در آینده کالا یا خدمات را تحویل دهد. تفاوت پیش دریافت و پیش پرداخت در حسابداری

۵. چگونه پیش پرداخت در ترازنامه ثبت می شود؟

پیش پرداخت در بخش دارایی های جاری یا دارایی های ناموجود ترازنامه ثبت می شود، زیرا شرکت حق دریافت کالا یا خدمات را دارد و این حق یک دارایی محسوب می شود. تفاوت پیش دریافت و پیش پرداخت در حسابداری

۶. وقتی کالا تحویل داده شد، چه اتفاقی می افتد 

در این حالت، پیش دریافت از حساب بدهی حذف و به حساب درآمد منتقل می شود. این عملیات با توجه به اصل تخصیص درآمد انجام می شود. تفاوت پیش دریافت و پیش پرداخت در حسابداری

۷. وقتی کالا دریافت شد، چه اتفاقی می افتد؟

پیش پرداخت از حساب دارایی حذف و به حساب هزینه منتقل می شود. این عملیات با توجه به اصل تخصیص هزینه انجام می شود. تفاوت پیش دریافت و پیش پرداخت در حسابداری

۸. آیا پیش دریافت و پیش پرداخت می توانند به عنوان درآمد یا هزینه ثبت شوند؟

خیر. در زمان دریافت یا پرداخت، هیچ یک از آنها به عنوان درآمد یا هزینه ثبت نمی شوند. فقط زمانی که کالا تحویل شود یا خدمات انجام شود، پیش دریافت به درآمد و پیش پرداخت به هزینه تبدیل می شوند. تفاوت پیش دریافت و پیش پرداخت در حسابداری

۹. چگونه می توان پیش دریافت یا پیش پرداخت را در حسابداری تحلیل کرد؟

با استفاده از نسبت های مالی مانند: – نسبت بدهی های جاری (برای پیش دریافت) – نسبت دارایی های جاری (برای پیش پرداخت) این نسبت ها نشان دهنده سلامت مالی شرکت و قابلیت پرداخت بدهی های کوتاه مدت هستند. تفاوت پیش دریافت و پیش پرداخت در حسابداری

۱۰. در صورت عدم انجام کار، چه اتفاقی می افتد؟

اگر شرکت مبلغ دریافت شده را پس ندهد، این مبلغ به عنوان درآمد ناموجود در نظر گرفته می شود. اما اگر شرکت بتواند مبلغ را پس دهد، باید حساب بدهی را کاهش داده و مبلغ را به مشتری بازگرداند. در غیر این صورت، ممکن است به دلیل نقض قرارداد، مسئولیت مالی و حقوقی داشته باشد. تفاوت پیش دریافت و پیش پرداخت در حسابداری